Sözlük

Domuz kesimi (pig butchering) nedir? Sahte yatırım tuzağı

Domuz kesimi (pig butchering), dolandırıcının haftalarca sohbetle güven kazanıp seni sahte bir kripto yatırım platformuna para yatırmaya ikna ettiği ve sonunda parayla kaybolduğu dolandırıcılıktır.

Domuz kesimi (İngilizcesiyle pig butchering), dolandırıcının sahte bir kimlikle haftalarca sohbet edip güvenini kazandığı, ardından seni sahte bir kripto para yatırım platformuna para yatırmaya ikna ettiği ve sonunda bütün parayla ortadan kaybolduğu dolandırıcılıktır. ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı FinCEN’e göre ad, domuzu kesimden önce semirtme benzetmesinden geliyor: kurban önce güvenle “beslenir”, sonra varlıkları alınır. BBC Türkçe’nin haberine göre terim Çince “sha zhu pan” ifadesinden geliyor ve bu dolandırıcılar çok yavaş ve sabırlı ilerliyor.

Domuz kesimi nasıl ilerler

FinCEN’in uyarısında anlatılan aşamalar:

  • Beklenmedik ilk mesaj. SMS, sosyal medya ya da mesajlaşma uygulamasından gelen bir mesaj; çoğu zaman “yanlış numara” ya da eski bir tanıdığa ulaşma bahanesiyle. Flört siteleri de kullanılıyor.
  • Sabırlı yakınlık. Kendini yatırımcı olarak tanıtan, göz alıcı bir hayat sergileyen biri, para lafı açmadan önce zaman içinde güven kurar.
  • “Fırsat”. Gerçek görünen ama dolandırıcının kontrol ettiği bir kripto uygulaması ya da site önerilir; hesap açmanda adım adım yardım edilir, telefonuna uzaktan erişim bile istenebilir.
  • Ekranda büyüyen kâr. Uydurma, olağanüstü kazançlar gösterilir; güvenin artsın diye küçük bir miktarı çekmene izin verilebilir. Emniyet’in yatırım dolandırıcılığı uyarısını aktaran habere göre de önce küçük bir geri ödeme yapılıyor.
  • Para çekilemez. Çekmek istediğinde “vergi” ya da “erken çekim ücreti” istenir. Ödemeyi bıraktığında iletişim birden kesilir.

Örnek: “yanlış numara” ile başlayan bir sohbet

Bu uydurma bir örnek. WhatsApp’tan “Merhaba Ayşe Hanım, yarınki toplantı hâlâ geçerli mi?” diye bir mesaj geliyor. Yanlış numara olduğunu söylediğinde özür diliyor ve sohbet etmeye devam ediyor. Üç hafta sonra kriptoyla nasıl kazandığını anlatıp bir uygulamanın linkini atıyor. Yatırdığın para ekranda hızla büyüyor; çekmek istediğinde önce “vergi” ödemen gerekiyor.

Klasik romantik dolandırıcılıktan farkı

FTC’nin anlattığı klasik romantik dolandırıcılıkta karşındaki bir kriz anlatıp doğrudan para ister: acil bir ameliyat, sana gelmek için bilet. Domuz kesiminde para bir yatırım kılığına girer; yardım ettiğini değil, kazandığını düşünürsün ve ekrandaki sahte kâr seni daha fazlasını yatırmaya iter. FinCEN’e göre ilk temas romantik olmak zorunda da değil, ama yakınlık çoğu zaman aşk bombardımanına benzer.

Ne yapmalı

  1. Yeni ödeme yapma. “Vergi”, “komisyon” ya da “çekim ücreti” paranı geri getirmez; FinCEN’e göre bu talepler senaryonun son aşaması.
  2. Platformu kendin kontrol et. Sermaye Piyasası Kurulu’nun sitesinde izinli kuruluşların ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının listeleri var; adresi kendin yazarak bak. SPK, izin almadan para toplayanlara itibar edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
  3. Bankanı hemen ara ve işlemi bildir.
  4. Kanıtları sakla. Mesajlar, profil, uygulamanın adı ve adresi, cüzdan adresleri, dekontlar; hiçbir şeyi silme.
  5. Şikâyette bulun. Emniyet, en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunmanı öneriyor; imzalı dilekçeyle Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne de gidebilirsin. Sahte siteyi Siber Güvenlik Başkanlığı’nın ihbar formuyla, izinsiz faaliyeti SPK’ya bildirebilirsin.
  6. “Paranı geri alırız” diyenlere ödeme yapma. ESET’e göre dolandırıcılar mağdurlara uzman ya da devlet görevlisi gibi ulaşıp ön ödeme istiyor.

Emin değilsen mesajın ekran görüntüsünü Mirabu’nun Dolandırıcılık Dedektörü ile de kontrol edebilirsin; bilinen senaryoları, şüpheli görünen linkleri (onları açmadan), ödeme taleplerini ve baskı ifadelerini işaretler, ama sonuç bir işarettir. Diğer tuzaklar için dolandırıcı mesajlar rehberine bakabilirsin.

Kaynaklar

Bu konudaki rehberler

  1. Sohbet Analizi Romantik Dolandırıcılık: Flört Dolandırıcılığı İşaretleri Flört dolandırıcılığının altı aşaması, kripto yatırım tuzakları, IBAN ve hediye kartı istekleri ve para gönderdiysen ne yapacağın.
  2. Dolandırıcılık Dedektörü Dolandırıcı SMS ve Mesajlar Nasıl Anlaşılır? Türkiye’de sık görülen sahte SMS ve mesajlar, onları ele veren işaretler, linke tıklamadan kontrol yolu, ihbar kanalları ve tıkladıysan yapılacaklar.
Tüm terimler