Dolandırıcı SMS ve Mesajlar Nasıl Anlaşılır?

Dolandırıcı mesajların çoğu üç şeyi birlikte yapar: seni acele ettirir, bir link verir ve ödeme ya da bilgi ister. Güvenli kontrol basittir: mesajdaki linke tıklama, kurumun resmî uygulamasını ya da adresini kendin açıp durumu oradan kontrol et.

Türkiye’de sık görülen sahte mesajlar

Kargo ve gümrük ücreti

“Gümrük vergilerinin ödenmemesi nedeniyle paketiniz teslim edilememiştir” ya da “Koliniz yanlış adres nedeniyle iade edilmiştir, adresinizi güncelleyin.” PTT, adını kullanan bu mesajlardaki linkin önce bir ücret, ardından kart bilgisi istediğini ve dolandırıcıların sonrasında hesaplardan başka hesaplara para aktardığını açıkladı. PTT’ye göre ptt.gov.tr uzantılı olmayan hiçbir link PTT’den gelmez; gönderini gonderitakip.ptt.gov.tr adresinden ya da PTT Kargo uygulamasından sorgulayabilirsin.

Borç ve ceza mesajları

Ödenmemiş bir borcun olduğunu söyleyen mesajlar da aynı kalıbı izler. PTT’nin açıklamasına göre bu mesajlardaki link önce T.C. kimlik numaranı ve araç plakanı ister, ardından sahte bir borç gösterip kredi kartıyla ödemeni ister; ödemezsen cezai işlem uygulanacağı söylenir. Borçlarını yalnızca e-Devlet’ten ya da ilgili kurumun resmî sitesinden, adresi kendin yazarak kontrol et.

e-Devlet ve şifre

e-Devlet adına gelip bir linkten giriş yapmanı ya da bilgilerini güncellemeni isteyen mesajlar, ya da kendini e-Devlet görevlisi olarak tanıtan aramalar. e-Devlet Kapısı açıkça yazıyor: çalışanları dahil hiç kimse senden şifreni istemez, seni arayıp sormaz. Siteye her zaman adresi kendin yazarak gir, uygulamayı yalnızca resmî mağazalardan indir ve geliştiricinin “T.C. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı” olduğundan emin ol. e-Devlet, şifreni isteyenleri savcılığa bildirmeni öneriyor.

“Hesabınız askıya alındı” banka mesajları

Bankanın adıyla gelen, hesabının bloke edildiğini ya da bir işlemi onaylaman gerektiğini söyleyen mesajlar. Bankan SMS ya da e-postayla şifreni istemez; örneğin Akbank’ın uyarı sayfası, bankanın müşteri bilgilerini e-posta ya da SMS ile hiçbir şekilde talep etmediğini yazıyor. Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB) dolandırıcılık rehberi de sahte sitelerde, internet bankacılığı girişinde kullanılmayan kart numarası ve CVV2 gibi bilgilerin sıkça istendiğine dikkat çekiyor.

Ödül, çekiliş ve iade

“Tebrikler, çekilişi kazandınız”, “kart aidatınız iade edilecek”, “sigorta iadeniz hazır.” TBB, dolandırıcıların SMS ve mesajlaşma uygulamalarında ödül ve kart aidatı iadesi gibi vaatlerle insanları sahte sitelere yönlendirdiğini belirtiyor. Katılmadığın bir çekilişi kazanamazsın.

“Anne, numaram değişti”

“Merhaba, bu benim yeni numaram” diye başlayan, ardından acil bir ödeme isteyen mesajlar. ESET, dolandırıcının bir yakınının kimliğine bürünüp güven kazanmaya çalıştığını anlatıyor. Emniyet Genel Müdürlüğü de kendini akraba ya da arkadaş gibi tanıtıp başının belada olduğunu söyleyen ve para isteyen sahte hesaplara karşı uyarıyor. Para göndermeden önce kişiyi bildiğin eski numarasından ara, sesini duy.

Savcı ya da polis olduğunu söyleyenler

Bu senaryo çoğu zaman telefonla gelir: kendini kamu görevlisi olarak tanıtan biri, hattının ya da hesabının suçta kullanıldığını söyler. Emniyet’in uyarısı net: savcı ya da polis senden operasyon için yardım istemez, kamu görevlileri hesap numarası, para ya da altın istemez.

Dolandırıcı mesajı ele veren işaretler

Aciliyet: “24 saat içinde”, “aksi halde hesabınız kapatılacak”, “son gün.”
Link: Kısaltılmış bağlantılar ya da kurum adına benzeyen ama farklı bir alan adı.
Ödeme ya da bilgi isteği: Küçük bir “işlem ücreti”, kart bilgisi, şifre ya da SMS ile gelen doğrulama kodu.
Beklemediğin bir şey: Sipariş etmediğin bir kargo, katılmadığın bir çekiliş, haberin olmayan bir borç.
Gizlilik: “Kimseye söyleme”, “bankayı arama.”
Dil: Yazım hataları, tuhaf bir Türkçe, kurumun normalde kullanmadığı bir hitap.

Instagram’ın dolandırıcılığa karşı önerdiği üç kural SMS için de geçerli: yavaşla, kontrol et, gönderme. Dolandırıcılar aciliyet hissi yaratmaya ya da hesabını kaybetmekle korkutmaya çalışır; Instagram’ın hatırlattığı gibi saygın kuruluşlar anında ödeme talep etmez.

Linke tıklamadan nasıl kontrol edersin

Mesajdaki linke ve numaraya dokunma.
Kurumun resmî uygulamasını aç ya da adresini kendin yaz: ptt.gov.tr, turkiye.gov.tr, bankanın kendi sitesi.
Şüphen varsa bankanı kartının arkasındaki numaradan ara.
Doğrulama kodlarını kimseyle paylaşma; bankan, kargo firması ya da “yakının” olduğunu söyleyen biri olsa bile.
Emin olamıyorsan mesajın ekran görüntüsünü Mirabu’nun Dolandırıcılık Dedektörü ile kontrol edebilirsin. Dedektör yaygın dolandırıcılık senaryolarını tanır; şüpheli görünen linkleri (onları açmadan), ödeme taleplerini ve baskı ifadelerini işaretler. Sonuç bir işarettir; son kararı yine resmî kanaldan doğrulayarak ver.

Nereye ihbar edilir

Sahte siteler ve oltalama linkleri: Siber Güvenlik Başkanlığı’nın ihbar formu ya da ihbar@siberguvenlik.gov.tr adresi. USOM’un ihbar ve zararlı bağlantı hizmetleri artık bu adresten yürütülüyor.
Dolandırıldıysan: Olayı anlatan imzalı bir dilekçeyle polis merkezine, Cumhuriyet Başsavcılığı’na ya da Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne başvur. Adımları Emniyet’in siber suçlar sayfası anlatıyor.
Bankanın adı kullanıldıysa: Bankanın resmî müşteri hizmetleri hattı.
e-Devlet şifren istendiyse: Savcılık.
Acil durumda: 112.

Bazı yazılarda önerilen BTK’nın İhbar Web sayfası müstehcenlik, yasa dışı bahis ve kumar gibi belirli suçlar içindir; dolandırıcılık bu başlıklar arasında yok. Dolandırıcılık için doğru adres polis ve savcılık.

Tıkladıysan ya da ödediysen

Sadece tıkladın, bir şey girmedin: Sayfayı kapat. Sayfa bir uygulama ya da dosya indirmeni istediyse yükleme; TBB, güvenliğinden emin olmadığın uygulamaları yüklememeni öneriyor.
Şifre ya da kart bilgisi girdin: Hemen bankanı ara, kartını kapattır, şifrelerini değiştir. e-Devlet şifreni girdiysen şifreni yenile ve İki Aşamalı Giriş’i aç.
Ödeme yaptın: Bankana işlemi bildir, dekontları ve mesajların ekran görüntüsünü sakla. Emniyet, telefonuna format atmamanı öneriyor. Ardından şikâyette bulun.
Biri arayıp “paranı geri alırız” derse: Bu da bir dolandırıcılık olabilir. Ayrıntılar romantik dolandırıcılık yazısında.

Mesaj bir sosyal medya hesabından geldiyse hesabı şikâyet etmek için sahte hesap ve bot rehberine bakabilirsin.

Sık sorulanlar

PTT ya da kargo firmaları gerçekten SMS gönderir mi?

Evet. PTT, kargo bekleyen alıcıya kendi adıyla SMS gönderdiğini söylüyor. Yani SMS almak tek başına sahtelik işareti değil; belirleyici olan, mesajın seni nereye yönlendirdiği ve senden ne istediği.

Sadece linke tıkladım, telefonum ele geçirildi mi?

Bilemezsin, ama panik yapma. Bir şey girmediysen ve bir şey yüklemediysen sayfayı kapat, telefonunu güncel tut ve birkaç gün hesap hareketlerini takip et. Bilgi girdiysen hemen bankanı ara.

Mesajdaki numarayı arayıp sorabilir miyim?

Hayır. Mesajdaki numara da dolandırıcıya ait olabilir. Bankanın ya da kurumun numarasını kartının arkasından, resmî uygulamasından ya da adresini kendin yazdığın resmî sitesinden bul.

Mesajı silmeli miyim?

Önce ekran görüntüsünü al, göndereni ve linki not et, ihbar et. Sonra silip numarayı engelleyebilirsin.

Kaynaklar

PTT AŞ dolandırıcılık faaliyetlerine karşı vatandaşları uyarıyor, PTT
Kamuoyu Bilgilendirmesi, PTT
Şifrenizin ve Kişisel Bilgilerinizin Güvenliği için Dikkat Etmeniz Gerekenler, e-Devlet Kapısı
Phishing Atakları, Akbank
Instagram’da dolandırıcılıktan korunun, Instagram Yardım Merkezi
Dolandırıcılık Eylemleri ve Korunma Yöntemleri, Türkiye Bankalar Birliği, 2022
Türkiye Bankalar Birliği’nden dijital dolandırıcılık uyarısı, CNN Türk, 11 Ekim 2024
WhatsApp dolandırıcılıklarından korunmak için beş ipucu, ESET Türkiye, 16 Mart 2023
Sosyal Medya Dolandırıcılığı, Emniyet Genel Müdürlüğü
Dolandırıcılık, Emniyet Genel Müdürlüğü
Siber Suçlar: Sıkça Sorulan Sorular, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı
Siber Olay Bildirimi (İhbar Formu), T.C. Siber Güvenlik Başkanlığı
USOM duyurusu, Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi
İhbar Web, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu